Синиот бран во САД ги разниша пазарите на капитал

Изминатата недела светските берзи ги одбележаа поизразени осцилации на цените на акциите, откако демократите му нанесоа значаен политички пораз на претседателот Доналд Трамп на изборите за американскиот Конгрес. Првичниот оптимизам на инвеститорите брзо го засени загриженоста за иднината на развојот на вештачката интелигенција.

Американските берзи минатата недела забележаа значителни осцилации под влијание на резултатите од изборите на Конгресот и зголемената загриженост за иднината на развојот на вештачката интелигенција. На изборите што се одржаа на средината од претседателскиот мандат, Демократската партија освои мнозинство во двата дома на американскиот Конгрес, со што ѝ нанесе значаен политички пораз на администрацијата на претседателот Доналд Трамп. Американските берзански индекси првично пораснаа по објавувањето на изборните резултати. Инвеститорите очекуваа намалување на политичката неизвесност и гледаа можност за смирување на геополитичките тензии, особено во односите со Иран. Сепак, расположението на пазарите брзо се промени кога во преден план изби загриженоста дека демократското мнозинство би можело да се заложи за построга регулација на вештачка интелигенција. Неизвесноста дополнително ја зголемија нешто послабите деловни прогнози на неколку големи производители на полупроводници. Цените на технолошките акции значително се намалија, а се засилија и сомнежите околу оправданоста на големите вложувања во инфраструктура за вештачка интелигенција.

На октомвриската седница, ФЕД, во согласност со очекувањата, ја задржа референтната каматна стапка во распонот од 3,75 % до 4,00 %, откако во септември ја зголеми за 0,25 процентни поени. Фед даде поповолна оцена за економската активност, оценувајќи го растот на американската економија како силен, додека инфлацијата и натаму зголемена. Отпорноста на американската економија ја потврдија и најновите податоци од пазарот на труд. Во октомври беа отворени 165.000 нови работни места, што значително ги надмина очекувањата на аналитичарите. Стапката на невработеност се намали од 4,2 % на 4,1 %, а стапката на учество на населението во работната сила благо се зголеми на 61,9 %.

Поволни беа и податоците за економската активност. Индексот PMI во САД, во октомври се зголеми за еден поен и достигна 55,5 поени. Со тоа десетти месец по ред укажа на раст на активноста во индустријата. Нешто послаби беа податоците од услужниот сектор, каде што индексот PMI се намали на 54,5 поени. Сепак, тој веќе 28 месеци по ред е над прагот од 50 поени, кој ја означува границата меѓу раст и намалување на економската активност.

Европските берзи остварија подобри резултати од американските и повеќето ја завршија неделата со позитивни приноси. За тоа, меѓу другото, придонесе и помалото учество на технолошките компании поврзани со вештачката интелигенција во европските берзански индекси. Од макроекономските податоци, вниманието го привлече повторното забрзување на инфлацијата во еврозоната, од 3,8% во септември на 4,0% во октомври. Тоа е највисоката стапка од септември 2023 година и е двојно повисока од целта на Европската централна банка. За забрзувањето на инфлацијата најмногу придонесоа високите цени на енергенсите.

Истовремено, најновите показатели упатија на забавување на растот на економската активност во еврозоната. Композитниот индекс PMI во октомври се намали од 53,1 на 51,7 поени. Забавувањето беше особено изразено во услужниот сектор, каде што индексот се намали од 53,0 на 51,4 поени. Меѓу одделните економии имаше значителни разлики. Германија и Шпанија задржаа релативно високо ниво на економска активност, додека во Франција податоците беа особено разочарувачки. Таму индексот PMI забележа значителен пад и се спушти под прагот од 50 поени.

Негативното расположение на инвеститорите кон секторот за вештачка интелигенција се пренесе и на јапонскиот пазар на акции, кој забележа еден од најголемите неделни падови. Под најголем продажен притисок беа акциите на производителите на полупроводници и на другите компании поврзани со вештачката интелигенција. Првично, нешто поотпорни беа секторите насочени претежно кон домашниот пазар, како што се недвижностите, фармацевтската индустрија и производството на транспортна опрема. Сепак, до крајот на неделата падот се прошири на речиси целиот јапонски пазар на акции.
 

Автор:
Rok Brezigar