Инвестициски можности
ИНВЕСТИЦИСКИ ФОНДОВИ
ИНДИВИДУАЛНО УПРАВУВАЊЕ
КОМБИНИРАНИ ПРОИЗВОДИ
Минатата недела, расположението на глобалните берзи го одбележаа сомнежите за исплатливоста на големите инвестиции во вештачка интелигенција (ВИ) и повисоката од очекуваната инфлација во САД. Влошената ситуација на Блискиот Исток дополнително ги поттикна цените на нафтата и акциите на енергетските компании.
Индекс | Принос за една недела* (09.10.2026 – 16.10.2026) | Принос за оваа година* (31.12.2025 – 16.10.2026) |
| Свет - MSCI World | -1,35% | +17,06% |
| САД - S&P 500 | -2,20% | +18,11% |
| Европа - STOXX 600 | +2,13% | +11,91% |
| Јапонија - Topix | -1,17% | +26,06% |
| Пазари во развој - MSCI Emerging markets | -5,40% | +23,09% |
*вклучувајќи дивиденди, пресметано во евра
Извор: Bloomberg
Минатата недела, инвеститорите сè повеќе се сомневаа дали големите вложувања во инфраструктурата за вештачка интелигенција ќе ги оправдаат очекувањата. Загриженоста околу задолжувањето за изградба на центри за податоци и профитабилноста на овие инвестиции предизвика распродажба на акциите на полупроводничките компании. Притисокот дополнително се засили по објавувањето на податоците за инфлацијата во САД во средата.
Капиталот се пренасочуваше од технолошките кон традиционалните и дефанзивните акции. Во меѓувреме, нападите врз саудиската инфраструктура и бродскиот сообраќај во Ормутскиот теснец ги зголемија цените на нафтата и акциите на енергетските компании.
Инфлацијата во САД ги надмина очекувањата. Индексот на потрошувачки цени (CPI) во септември порасна за 3,7% на годишно ниво, во споредба со 3,4% во август и над пазарните очекувања од 3,6%. Енергијата остана главен двигател на растот, при што цените на бензинот се зголемија за 9,1% во текот на месецот. Истовремено, базичната инфлација се забрза од 2,4% на 2,6%.
Притисоците беа уште поизразени кај цените на производителите (PPI), кои пораснаа за 6,3% на годишно ниво, што е најголем раст од декември 2022 година.
И податоците за малопродажбата покажаа дека повисоките цени на горивата имаат значително влијание врз потрошувачката. Иако малопродажбата во септември порасна за 0,8%, најголем дел од растот се должеше на повисоките приходи од бензинските пумпи. Продажбата во контролната група, која не ги вклучува горивата, се зголеми за само 0,1%, што укажува на забавување на потрошувачката во другите сегменти.
Позитивни сигнали дојдоа од пазарот на трудот. Бројот на нови барања за надоместок за невработеност остана под 200.000 петта недела по ред. Во меѓувреме, приносот на 10-годишните американски државни обврзници се намали од 5,24% на 5,09%, поттикнат од побарувачката за побезбедни инвестиции.
И покрај повисоката инфлација, инвеститорите не очекуваат нагли промени во монетарната политика. Веројатноста за зголемување на каматните стапки на октомврискиот состанок на ФЕД сè уште се проценува на околу 17%. Тоа сугерира дека сегашниот раст на цените првенствено се поврзува со поскапувањето на енергијата, додека стабилниот пазар на трудот продолжува да ја поддржува американската економија.
Европа: Раст благодарение на дефанзивните и енергетските акции
И покрај неизвесноста, европските берзи ја завршија неделата со раст. Индексот STOXX Europe 600 порасна за 2,13%, потпомогнат од пренасочувањето на капиталот кон вредносните и дефанзивните акции, кои имаат поголема застапеност во европските индекси.
Загриженоста околу финансирањето на инвестициите во ВИ ги притисна и европските полупроводнички компании, но технолошките акции делумно закрепнаа кон крајот на неделата.
Со почетокот на сезоната на квартални финансиски резултати, вниманието на инвеститорите повторно се насочи кон работењето на компаниите. Резултатите беа мешани: дел од компаниите за луксузни стоки разочараа, додека полупроводничките компании објавија солидни резултати. Сепак, поради веќе високите очекувања, тие не предизвикаа поголем ентузијазам кај инвеститорите.
Состојбата на Блискиот Исток остана важен фактор, а можноста за понатамошни мерки против Иран ги одржа цените на природниот гас на високо ниво.
Повисоките цени на енергијата им одговараа на енергетските компании, што придонесе британскиот FTSE 100 да порасне за 3,59%. Германскиот DAX се зголеми за 2,13%, а францускиот CAC 40 за 2,03%.
Во Азија, движењата на берзите значително се разликуваа од пазар до пазар. Распродажбата на акциите на полупроводничките компании најсилно го погоди јужнокорејскиот пазар. Индексот KOSPI во четвртокот падна на најниско ниво во последните шест месеци, по што тргувањето беше привремено суспендирано. Во петокот следуваше делумно закрепнување.
Јапонскиот индекс TOPIX се намали за 1,17%, додека инвеститорите очекуваат следно зголемување на каматните стапки во декември, по поострите пораки од Банката на Јапонија. Приносот на 10-годишните јапонски државни обврзници се намали на 2,94%, бидејќи инвеститорите се насочија кон побезбедни средства.
Кинескиот индекс CSI 300 загуби 3,51%. Сепак, акциите делумно закрепнаа во петокот по најавите за откуп на сопствени акции од страна на компаниите. Во исто време, кинескиот извоз во септември порасна за 36,3% на годишно ниво, поттикнат од силната побарувачка за технолошки производи.
Индија оствари најдобри резултати во регионот. Индексот NIFTY порасна за 4,55%, поттикнат од закрепнувањето на акциите на компаниите за информатички услуги. Ова дополнително покажа дека пренасочувањето на капиталот отвора можности и надвор од секторот на производители на чипови.
Автор:
Bianka Logar
Во нашите публикации ќе најдете анализи и коментари за актуелните случувања на капиталните пазари.